HOTSPOT5 SEPT01


Thermografie - Mythes Infraroodthermografie mag dan al ruim 30 jaar met succes toegepast worden in elektrische installaties toch blijven er nog veel misvattingen over bestaan. Van de frequentst gehoorde misvattingen zijn de volgende het meest voorkomend: Thermografische inspecties zijn niet nodig, alle verbindingen worden jaarlijks aangespannen. Borden moeten niet opengemaakt worden, afschermplaten niet weggenomen. De infraroodcamera kijkt er doorheen.
1. De mythe van de contacten Tijdens een conventionele onderhoudsbeurt worden werkzaamheden uitgevoerd, zoals een visuele inspectie, reiniging van de uitrustingen, aanspannen van verbindingen, testen van overstroombeveiligingen, weerstandsmetingen, isolatiemetingen, enz. Al deze procedures hebben hun specifiek nut, behalve het systematisch aanspannen van alle verbindingen. Aan de hand van een tweetal praktijkvoorbeelden gaan we dit verduidelijken. Voorbeeld 1 Kort voor een shutdown werden de elektrische uitrustingen van een fabriek geïnspecteerd dmv thermografie. Na het opnieuw opstarten werd een bijkomende inspectie gevraagd om de eerder vastgestelde problemen na te zien samen met de inspectie van nieuw geplaatste uitrustingen. De verbazing van de onderhoudsploeg was groot bij de vaststelling dat 40% van de eerder vastgestelde anomalieën niet opgelost waren. Bij sommigen was de temperatuur van de fout zelfs toegenomen, bij anderen werd een daling waargenomen. Een fenomeen dat we geregeld vaststellen. Twee oorzaken kunnen hier de aanleiding van zijn. Ofwel was de herstelmethode niet geëigend aan het type probleem, ofwel werd het probleem niet correct geïdentificeerd en werden er werken uitgevoerd aan de verkeerde component. Dit laatste zal minder vaak voorkomen, omdat al onze rapporten de correcte informatie bevat betreffende de identificatie van de fout, met zowel een visuele foto als een infrarood beeld. Ervaring leert ons dat een groot percentage van de vastgestelde anomalieën bij het onderzoek van elektrische installaties verbindingsproblemen zijn. Verbindingsproblemen van diverse aard. Het verwonderde ons dan ook niet dat ongeveer 60% van de niet opgeloste problemen verbindingsproblemen waren. Let wel dat hier het woord ‘ verbindingsprobleem’ gebruikt wordt en niet het woord ‘losse’ verbinding. Inderdaad, bij verbindingsproblemen wordt in eerste instantie gedacht aan een losse, minder goed aangedraaide verbinding. Deze kunnen misschien wel voor een gedeelte van de problemen verantwoordelijk zijn, doch zeker niet voor allemaal. Bij nader onderzoek van de ‘ repair notes ‘ in de rapporten werd duidelijk dat bij het grondig nazien, zijnde losmaken en reinigen van de contactoppervlakken, eventueel vervangen van kabelschoenen of andere onderdelen en hermonteren, er in 92% van de gevallen succes werd geboekt, terwijl het enkel aandraaien van de verbindingen maar in 20% van de gevallen succes opleverde. De componenten van foutieve verbindingen zijn in veel gevallen bevuild, geoxideerd of gecorrodeerd, zodat bij het aandraaien nog steeds geen goede verbinding ontstaat. Mogelijkerwijze werden de verbindingen te hard aangedraaid, waardoor materiaalvervormingen optreden en waardoor de contactweerstand meer stijgt dan wel daalt. Wat is er nodig voor een goede verbinding? Aangepaste materialen, zuivere contactoppervlakken en de juiste aandraaikracht zijn de basisingrediënten van een goede verbinding. De contactweerstand daalt naarmate de klemming stijgt, maar slechts tot op een bepaald punt.

Voorbeeld 2 Na de inspectie vóór de jaarlijkse onderhoudsbeurt vroeg een bedrijf ons de ganse installatie opnieuw te inspecteren. Er werden ongeveer 36% van de fouten als niet opgelost bevonden. Merkwaardig was echter dat er ongeveer evenveel thermische onregelmatigheden werden vastgesteld als tijdens het eerste onderzoek. Tussen beide onderzoeken was slechts twee maanden tijd. Waarom werden die fouten niet vastgesteld tijdens het eerste onderzoek? Vier mogelijkheden: De inspecteur heeft een aantal fouten ‘ gemist’. Installaties die nu in bedrijf waren, waren dat niet tijdens het eerste onderzoek. Nieuwe anomalieën ontstonden sedert het vorige onderzoek. Onderhoudswerkzaamheden waren aanleiding tot het ontstaan van nieuwe onregelmatigheden. Het is mogelijk dat een inspecteur een fout over het hoofd ziet, doch dit is weinig waarschijnlijk voor een ervaren inspecteur in zijn branche. Punt twee is voor een groter aandeel verantwoordelijk voor de nieuw vastgestelde onregelmatigheden. Het is in de praktijk heel normaal dat niet alle delen van de installatie operationeel zijn tijdens een onderzoek. In sommige sectoren zijn de activiteiten echt heel seizoensgebonden, zoals bvb in de groenten- en diepvriesnijverheid, waar bepaalde installaties maar een aantal weken per jaar actief zijn. Fasering van de onderzoeken zijn in deze gevallen ten zeerste aan te bevelen. In onze data base report management software zijn mogelijkheden voorzien om de installaties onder te verdelen in inspectieperiodes. De praktijk bewijst dat zich nieuwe fouten ontwikkelen na verloop van tijd. De belasting, omgevingsinvloeden en ouderdom (slijtage) van de installatie bepalen of de installaties al dan niet frequenter moeten geïnspecteerd worden. Na verder onderzoek van deze zaak wordt duidelijk dat er in 80% van de nieuwe gevallen onderhoudswerkzaamheden werden uitgevoerd. Onderdeel van deze werkzaamheden was het aanspannen van de verbindingen. Gezien het groot aantal verbindingsproblemen bij de nieuw vastgestelde fouten wordt duidelijk dat het aanspannen van de verbindingen voor een deel verantwoordelijk is voor de thermische onregelmatigheden. Diverse bronnen en studies bevestigen deze bevinding. Het systematisch aandraaien van verbindingen draagt bij tot het ontstaan van verbindingsproblemen. Het systematisch aanspannen van verbindingen verhoogt de kans op te fors aangedraaide verbindingen, vooral in de gevallen waar geen momentsleutel gebruikt wordt.

	Correct	Te fors
Wij bevelen aan enkel en alleen tussen te komen bij verbindingen die gerapporteerd worden bij een thermografische inspectie. Periodiek aanspannen van verbindingen is een tijdrovende bezigheid, tijd die beter aangewend kan worden om onderhoud uit te voeren op andere installaties.
2 . Inspecties doorheen kastdeuren. Regelmatig krijgen we de opmerking dat indien bedrijf A,B of V de inspectie uitvoert, geen borden moeten geopend worden of geen afschermplaten moeten gedemonteerd worden. De reden daarvoor kan alleen van commerciële aard zijn. Er kan snel gewerkt worden, er kan onopvallend oudere apparatuur gebruikt worden, er is geen bevoegd personeel nodig om de borden te openen, de onderhoudsdienst is tevreden omdat er nauwelijks anomalieën gemeld worden en het attest voor de verzekeraar kan op basis van een gunstig rapport gemakkelijk afgeleverd worden. Zo werkt het dus niet. Waarom het niet werkt. Thermografie is gebaseerd op het fysisch fenomeen dat voorwerpen met een ‘aardse’ temperatuur elektromagnetische straling uitzenden onder de vorm van onzichtbare infrarode warmtestraling. Het zijn deze stralen die door de infraroodcamera worden waargenomen. De huidige camera’s die gebruikt worden voor onze doeleinden, werken in een golflengtegebied van 2-12µm. Deze elektromagnetische golven gedragen zich niet anders dan de golven in het visuele spectrum. De uitgezonden golven verplaatsen zich doorheen de atmosfeer tot ze een obstakel tegenkomen op hun traject. Daar wordt een deel van de energie geabsorbeerd, gereflecteerd en doorgelaten. De gangbaar gebruikte materialen zijn echter niet doorlatend in dit golfgebied. Wanneer u een zaklamp plaatst in een bord, en de deur sluit, dan ziet u ook niets meer van de zaklamp of van de componenten in het bord. Hetgeen u wel ziet is de deur van het bord tengevolge van de weerkaatsing van lichtstralen buiten het bord. Zo ook zal de infraroodcamera de energie opvangen van de deur van het bord en niet deze van de achterliggende componenten. Heel vaak wordt dan beweerd dat deze energie ook maat is voor wat in het bord gebeurd. Dit is slechts voor een gedeelte waar en elke vorm van detail gaat verloren. Neem gerust aan dat een foutieve aansluitklem op bvb 100°C niet in staat zal zijn een detail te vormen op de kastdeur van een bord. Evenzo is het waar dat er niet noodzakelijk een fout voorkomt wanneer de kastdeur plaatselijk opwarmt. Immers in het bord bevinden zich verschillende componenten. En een transformator geeft doorgaans meer warmte af dan een barenstel. Wat doen bij borden die niet open kunnen terwijl ze in dienst zijn? Inderdaad, sommige borden kunnen vanwege hun concept of om veiligheidsredenen niet geopend worden terwijl ze in dienst zijn. Eerder hebben we vermeld dat de meeste materialen niet doorlaatbaar zijn voor de elektromagnetische golven in ons werkgebied. Toch bestaan er doorzichtige materialen voor deze golven. Onderzoek en moderne productietechnieken hebben ertoe bijgedragen dat deze materialen nu kunnen verwerkt worden in gemakkelijk in te bouwen componenten en dit tegen aanvaardbare prijzen. Bijkomend voordeel is dat de materialen ook doorzichtig zijn in het visuele spectrum, zodat ook visuele inspecties mogelijk worden. Gebruik makend van deze infrarood doorlatende vensters kunnen we nu wel doorheen kastdeuren kijken. Wij verdelen een uitgebreid gamma Thermal Windows & toebehoren. De vensters zijn er in verschillende diameters en afmetingen en dit voor zowel korte golf als lange golf infraroodcamera’s. Wij assisteren u graag bij de keuze en montage. Na een korte introductie kan uw personeel een venster monteren op minder dan een kwartier tijd. Hydraulisch ponsgereedschap is op huurbasis ter beschikking. Uiteraard kan u ook beroep doen op onze gespecialiseerde diensten voor de montage.



InfraredServices	" HOT SPOT "

Nieuwsbrief	Nummer 5 - September 2001